Terugblik SIKB Jaarcongres 2026: 'Balanceren tussen vertrouwen en toezicht'
Op 24 september 2026 organiseerde SIKB het Jaarcongres in het 1931 Congrescentrum in 's-Hertogenbosch. Centraal stond de vraag hoe we grip houden op kwaliteit in (water)bodem, archeologie en data, in een werkveld dat continu in beweging is en waarin de balans tussen vertrouwen en toezicht steeds opnieuw wordt gezocht. Met verdeeld over de dag ruim 350 deelnemers was het een goedbezochte editie.Terugkijken om vooruit te kijken Dagvoorzitter Yvon van Mastrigt opende het congres en heette in het bijzonder de aanwezige tweedejaarsstudenten van Saxion, Yuverta en Van Hall Larenstein welkom. Van Mastrigt lichtte toe dat de balans tussen vertrouwen en toezicht de rode draad van de dag vormde. Dit thema kwam in verschillende parallelsessies aan bod. Vervolgens blikte Van Mastrigt terug op de Tijdcapsule van het Jaarcongres 2025. Ze lichtte een aantal highlights uit de aangedragen input toe, waaronder:
- het belang van samenwerking en de rol van SIKB als verbindende schakel;
- de mogelijke inzet van AI om processen te versnellen en kennis te borgen;
- het belang van balans tussen uniformiteit en maatwerk bij de Europese Richtlijn Bodemmonitoring en -Veerkracht;
- de behoefte aan uniformering van decentrale regels.
Omdenken naar nieuwe perspectieven
De sprekers van Omdenken namen de deelnemers mee in verschillende perspectieven en bood nieuwe inzichten ter ondersteuning van het gezamenlijke doel:
het borgen van kwaliteit. In deze interactieve bijdrage werden deelnemers uitgedaagd om situaties niet als een probleem te zien, maar als een feit
en om vanuit dat vertrekpunt te kijken hoe je ook anders met een situatie om kan gaan.
Pitches voor de SIKB Studieprijs
Na de bijdrage van Omdenken bedankte Yvon van Mastrigt de sprekers en kondigde zij de Studieprijs aan. De deelnemers aan de Studieprijs
waren dit jaar de hele dag aanwezig. In de ochtend verzorgden zij hun pitch en tijdens de pauzes stonden zij in de foyer met een poster
over hun onderzoek. Deelnemers konden de posters bekijken en hierover in gesprek gaan met de studenten. In het plenaire middagprogramma
kon vervolgens worden gestemd en werd de winnaar gekozen.
De pitches werden verzorgd door:
- Casper Langendorff - Hogeschool Saxion, met Zoeken naar de sporen van het verdronken Naruthi, een bureaustudie en geofysisch onderzoek naar het vroegmiddeleeuwse gehucht 'Naruthi' aan de Gooimeerkust bij Oud Naarden, gemeente Gooise Meren.
- Bo Kops, Iris Leutscher en Frank Morssinkhof - Hogeschool Saxion, met het adviesrapport Tijdloze Grachten, over de casus Recht Boomsloot.
Verdieping met parallelsessies en thematafels
In de eerste ronde parallelsessies kwamen onder meer de koppeling van bodem-, grondwater- en klimaatgegevens, rollen
en verantwoordelijkheden binnen privaat en publiek toezicht, nieuwe inzichten en praktijkervaringen op het gebied van
PFAS, rollen en wederzijds vertrouwen in de archeologie en de implementatie van de EU-richtlijn Bodemmonitoring en
-Veerkracht aan bod.
Nieuw dit jaar waren, naast de posterpresentaties van de deelnemers aan de Studieprijs, de thematafels tijdens de
lunchpauze. Aan verschillende tafels konden deelnemers met elkaar in gesprek over een specifiek thema. De thema's
waren:
- Veranderingen in het bodemwerkveld, gefaciliteerd door JongBodem
- De BRO
- Klimaat, bodem en data
- Doe mee met SIKB
Na de lunchpauze ging het programma verder met de tweede ronde parallelsessies. Daarin ging het onder meer over het inzichtelijker maken van waterbodemonderzoeken via een digitaal portaal, actuele ontwikkelingen rondom bodembescherming en de invulling van de specifieke zorgplicht, samenwerking tussen archeologen en specialisten en de rol van datakwaliteit, en zorgvuldig datagebruik in bodem en archeologie
Studieprijs: Adviesrapport Tijdloze Grachten wint
Na de tweede ronde parallelsessies werden de congresdeelnemers door de Sign Jugglers naar de zaal begeleid voor het vervolg van het programma.
Met een energiek jongleeroptreden brachten zij de vaart er meteen weer in. Daarna was het tijd voor de uitreiking van de SIKB Studieprijs 2026.
Yvon van Mastrigt ging met de studenten in gesprek over de dag. Er was veel belangstelling voor de posters en de studenten hadden volop vragen
beantwoord en nieuwe inzichten verkregen. Vervolgens konden de aanwezigen stemmen op hun favoriet voor de Studieprijs. Uiteindelijk kozen zij
het Adviesrapport Tijdloze Grachten als winnaar. Bo Kops en Frank Morssinkhof namen namens hun team de prijs van € 1.000,- in ontvangst.
Van Mastrigt feliciteerde de winnaars en bedankte alle pitchers voor hun deelname. Ook nodigde ze de aanwezige tweedejaarsstudenten van Saxion,
Yuverta en Van Hall Larenstein uit om volgend jaar mee te doen met de Studieprijs.
In de derde ronde parallelsessies kwamen onder meer de samenwerking tussen privaat en publiek toezicht in het Kwalibo-domein, de groei van bodemenergie, de stap van BRO-registratie naar praktisch gebruik van bodeminformatie, en nieuwe regels voor werken met asbest aan bod. Ook werd het vijfjarig bestaan van de Bodembreed Academie gevierd en was er aandacht voor de Archeologie Academie in wording.
De dag werd afgesloten met een goedbezochte netwerkborrel.
Graag tot ziens op het volgende SIKB Jaarcongres op 30 september 2027 bij Postillion Hotel Bunnik.
De winnende studenten konden zelf helaas niet de prijs in ontvangst nemen. Saxion docent Femke Tomas (midden) nam namens hen de prijs uit handen van Tom van ’t Hek in ontvangst (rechts dagvoorzitter Yvon van Mastrigt) – foto SIKB